Quickstart datagovernance: in 9 stappen grip op je data

Drie rapportages over hetzelfde onderwerp, drie verschillende uitkomsten. Discussies over definities. Data waar niemand echt op durft te vertrouwen. Herkenbaar?

Veel organisaties doen al van alles met data, alleen zijn afspraken hierover niet expliciet vastgelegd. Data governance voelt soms dan als iets groots en zwaars, terwijl het juist klein en praktisch kan beginnen.

Deze quickstart helpt je om in 9 concrete stappen structuur aan te brengen in wat er al is. Zonder zware frameworks, wel met duidelijke afspraken en eigenaarschap.
Zo zet je vandaag nog de eerste stap naar meer grip op data.

1. Begin klein (maar bewust)

Data governance hoeft geen megaproject te zijn. Kies één concreet probleem dat nu pijn doet, zoals:

• onduidelijke definities (“wat is een klant eigenlijk?”)
• rapportages die elkaar tegenspreken
• privacy- of compliance-zorgen
• data die niemand vertrouwt

Als governance geen zichtbaar probleem oplost, voelt het al snel als bureaucratie. Begin daarom bewust klein, met iets waar de organisatie direct de waarde van ziet.

2. Breng je belangrijke data in kaart 

Niet alle data is even belangrijk. Focus op je kritische data (vaak 10–20% van alle data). Vaak gaat het om:

• klantdata
• financiële data
• product- of operationele data

En stel simpele vragen:

• Waar komt deze data vandaan?
• Wie gebruikt het?
• Waar gaat het mis?

Geen dikke documentatie nodig, een whiteboard of spreadsheet is vaak al genoeg.

3. Wijs eigenaarschap toe (dit is cruciaal)

Zonder eigenaarschap is er geen governance.

Maak expliciet onderscheid tussen:

• Data-owner: verantwoordelijk voor wat de data betekent en of die klopt
• Datasteward: verantwoordelijk voor hoe de data wordt beheerd

Dit zijn veelal businessrollen, geen IT-rollen. IT faciliteert, maar “bezit” de data niet.

4. Formaliseer wat er al is 

De snelste winst zit vaak in zichtbaar maken wat al bestaat.  In veel organisaties bestaan al:

• afspraken over definities (in hoofden of oude documenten)
• controles op data (in rapportages of Excel-checks)
• informele beslislijnen (“bel even Piet als dit fout gaat”)

Maak dit expliciet door:

• afspraken vast te leggen (kort en praktisch)
• rollen en verantwoordelijkheden te benoemen
• beslissingen en uitzonderingen te documenteren

Je introduceert dus niet meteen iets nieuws, je maakt zichtbaar en herhaalbaar wat nu al werkt.

5. Spreek spelregels af 

Geen 40 pagina’s beleid. Begin met 5–10 heldere afspraken, zoals:

• Wie mag data aanpassen?
• Welke definities zijn leidend?
• Hoe gaan we om met datakwaliteit?
• Wat doen we bij fouten?

Schrijf ze in een taal die iedereen begrijpt. Als mensen het niet kunnen navertellen, is het te ingewikkeld.

6. Maak datakwaliteit zichtbaar 

Je kunt niets verbeteren wat je niet ziet. Begin eenvoudig:

• Kies een paar simpele datakwaliteitsregels (bijv. verplichte velden, unieke waarden)
• Meet ze regelmatig
• Deel de uitkomsten met de business

Dit creëert meteen bewustzijn én eigenaarschap. Datakwaliteit wordt zo een gespreksonderwerp, geen IT-probleem.

7. Regel privacy & compliance “goed genoeg” 

Je hoeft niet meteen perfect te zijn, maar:

• weet waar persoonsgegevens staan
• weet wie erbij kan
• leg vast waarom je ze gebruikt

Werk samen met legal of privacy officers, maar houd het praktisch.

8. Organiseer het gesprek (niet alleen de tooling) 

Datagovernance  faalt zelden door tooling, maar vaak door onduidelijkheid.

Veelvoorkomende oorzaken:

• onduidelijke verantwoordelijkheden
• gebrek aan afstemming
• niemand voelt zich eigenaar

Plan daarom:

• een vast overleg (bijv. maandelijks)
• met business, IT en data
• gericht op beslissingen, niet statusupdates

9. Leer, pas aan en schaal op 

Zie je eerste setup als een pilot:

• wat werkt?
• wat is te zwaar?
• waar zit weerstand?

Pas aan, en breid daarna pas uit naar meer data, domeinen of regels.  Begin klein, gebruik wat er al is en maak het stap voor stap expliciet.

Datagovernance is een manier van werken 

Datagovernance is geen eenmalig project, maar een manier van werken. Door eigenaarschap en duidelijke afspraken groeit het vertrouwen in data vanzelf mee. Perfectie is niet nodig, vooruitgang wel.
Benieuwd welke vooruitgang in jouw organisatie mogelijk is met data governance? Stel je vraag of plan een vrijblijvende afspraak via het formulier hieronder.
Samen ontdekken we welke stappen jouw organisatie kan zetten richting volwassen datamanagement en duurzaam eigenaarschap.