Het ministerie van VWS, bestuurders, zorgverleners en verzekeraars zien in dat de digitalisering van jouw zorgprocessen hun nieuwe kansen biedt. Verzekeraars veranderen hun financiële prikkels. ICT-vernieuwing wordt gezien als de sleutel tot succes. Dit alles leidt ertoe dat de zorg digitalisering nu met gezwinde spoed omarmt. Men ziet nu wél de noodzaak in om zorgprocessen in te richten met behulp van intelligente zorgtechnologie. Zorginnovatie gaat nu sneller dan ooit. Wat zijn de 8 drivers voor deze ontwikkeling? Dit blog biedt je meer inzichten.

DRIVER 1 VERLAGEN VAN DE WERKDRUK

Er is een schreeuwend tekort aan personeel, met als gevolg een torenhoge werkdruk. Ziekenhuizen en zorginstellingen zullen meer werk moeten verrichten met minder mensen. Hier gaat beter gebruik van ICT bij helpen. Denk bijvoorbeeld aan betere reactietijden van veelgebruikte applicaties, de inzet van AI bij het stellen van een diagnose of aan thuismonitoring van patiënten zodat zij sneller uit het ziekenhuis ontslagen kunnen worden.

DRIVER 2 VERSTERKEN VAN DE POSITIE OP DE ARBEIDSMARKT

Niet alle tekorten kunnen worden opgevangen door verregaande digitalisering. Je moet als ziekenhuis en zorginstelling ook aantrekkelijk zijn op de arbeidsmarkt. Alle concurrenten vissen namelijk in dezelfde, veel te kleine vijver. Hoe kan jouw organisatie het schaarse personeel aantrekken? Door ervoor te zorgen dat ergernissen op de werkvloer worden weg geautomatiseerd en door medewerkers te laten ervaren dat ICT hen écht ten dienste staat. Denk bijvoorbeeld aan het geautomatiseerd inzichtelijk maken van beschikbare revalidatieplekken in de regio, zodat een transferverpleegkundige geen tien telefoontjes meer hoeft te plegen, maar direct inzichtelijk heeft waar iemand naar toe kan. Het is daarnaast natuurlijk ook belangrijk om als zorginstantie interessant te blijven voor IT-personeel. Ook daar draagt een moderne IT-omgeving, met als basis een next-gen infrastructuur, aan bij.

DRIVER 3 VERBETEREN VAN DE FINANCIERINGSMOGELIJKHEDEN

Waar financiering tot nu toe altijd gebaseerd is geweest op de hoeveelheid geleverde zorg en er dus geen prikkel was om efficiënter te gaan werken, draait dat nu om. Het transformatieprogramma ‘de juiste zorg op de juiste plek’ maakt dat verplaatsing van zorg naar de eerste lijn of thuis financieel aantrekkelijker wordt. Waar bijvoorbeeld een videoconsult tot een paar jaar geleden niet eens werd vergoed, is dat nu juist een enorme pré bij het afsluiten van contracten met verzekeraars. Hetzelfde geldt voor allerlei vormen van thuismonitoring. Deze nieuwe kijk op financiering van zorg zal leiden tot een ongekende digitale vooruitgang.

Bestuurders verwachten inmiddels van hun CIO of IT-manager dat hij of zij ook op de hoogte is van de beschikbare subsidieregelingen en mogelijkheden om digitale zorg te declareren. Als CIO of IT-manager ben je inmiddels net zo verantwoordelijk voor het opstellen van de businesscase als voor het realiseren van de oplossing, steeds vaker in samenwerking met een alsmaar groeiende set aan IT-ketenpartners.

 

DRIVER 4 BENUTTEN VAN DATA ALS GOUDMIJN

Ook het beter benutten van de groeiende hoeveelheid data is een belangrijke driver om de ICT-omgeving, en daarmee de infrastructuur, te moderniseren. De hoeveelheid data groeit niet alleen door steeds betere diagnostische mogelijkheden, maar ook door meer informatie-uitwisseling tussen ziekenhuizen, zorginstellingen en andere partners in de zorgketen. Daarnaast nemen patiënten zelf steeds vaker hun eigen informatie mee als ze voor een fysiek of virtueel consult komen (quantified self). Medisch specialisten willen deze data graag gebruiken bij het stellen van een diagnose en opstellen van behandelplan. Dat betekent wel dat de infrastructuur deze in- en externe data veilig bij elkaar moet kunnen brengen en mogelijkheden moet bieden om data in samenhang te analyseren.

DRIVER 5 BESCHERMEN TEGEN DE EFFECTEN VAN CYBERCRIME

Tegelijkertijd betekent de verdergaande digitalisering ook een grotere gevoeligheid voor cybercrime. Dat onderwerp staat hoog op de agenda van het bestuur en de ICT-afdeling omdat ziekenhuizen en zorginstellingen steeds vaker het doelwit zijn van ransomware-aanvallen. Ook hebben criminelen die data verhandelen op het dark web interesse in de gegevens van patiënten. De NEN 7510 stelt niet voor niets strenge eisen aan de beveiliging van de infrastructuur. Om de risico’s te beperken moet je natuurlijk goed patchen, regelmatig back-ups maken en de awareness van het personeel verhogen, zodat ze niet op links klikken in mails die ze niet vertrouwen. Maar hiermee kun je nooit helemaal voorkomen dat kwaadwillenden het netwerk binnendringen. Je zult daarom maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat binnendringers tijdig worden gesignaleerd en niet verder komen dan een klein segment van je organisatie, zogenaamde microsegmentatie. Zowel de inrichting als het beheer van dit concept vraagt om een intelligentere, waar mogelijk zelfsturende, infrastructuur. Er ontstaan immers misschien wel twee keer zoveel virtuele (micro)netwerken.

DRIVER 6 VERSTERKEN VAN DE ROL IN DE KETENZORG

Het is alle partijen in de zorgketen duidelijk dat betere samenwerking, en met name het beter delen van informatie, de kwaliteit van de zorg ten goede komt, onnodige fouten kan voorkomen en wachtlijsten kan terugdringen. De overheid heeft daarom diverse stimuleringsprogramma’s in het leven geroepen. Zowel om betere informatie-uitwisseling tussen professionals en patiënten te stimuleren (denk aan VIPP en gegevensuitwisseling via Zorgdomein) als tussen ziekenhuizen en zorgorganisaties onderling (denk aan het Programma Elektronische Gegevensuitwisseling dat nog loopt tot 2023).

DRIVER 7 VERDUURZAMING VAN DE ZORG

Een trend die vraagt om meer inzicht in gebruikte resources is de verduurzaming van zorg. Hoe kunnen we het medicatie-afval beperken? Welke disposables gebruiken we en kunnen die wellicht vervangen worden door duurzamer alternatieven? Maken wij en onze patiënten wel verstandig gebruik van al onze locaties en faciliteiten? Op veel terreinen is winst te behalen. Dit begint met betere registratie, gevolgd door analyse van deze data. De netwerkinfrastructuur moet het makkelijk maken om dergelijke data, op ieder gewenst device, veilig om te vormen tot de benodigde informatie.

DRIVER 8 VERANDERENDE ROL VAN IT-MANAGER/CIO

In het licht van de bovenstaande drivers is het niet vreemd dat ziekenhuizen en zorginstellingen van de IT-afdeling verwachten dat zij een leidende rol nemen in het plukken van de kansen die verregaande digitalisering hen nu biedt. Van de IT-afdeling, en daarmee dus de CIO en/of IT-manager, wordt verwacht dat zij het initiatief nemen om naast een technische strategie ook een digitale organisatie en transformatiestrategie te formuleren. Dit inclusief een plan van aanpak om de daarbij behorende cultuur- en personele veranderingen te ondersteunen. Dit betekent dat CIO’s en IT-managers een heel andere rol krijgen. Ze zijn niet alleen verantwoordelijk voor het leveren en onderhouden van de benodigde technologie, ze moeten ook een gidsrol spelen, de organisatie op sleeptouw nemen en vormgeven aan continue (digitale) verandering.

Wil je meer weten over trends & ontwikkelingen in de zorgsector? Wil jij sparren met andere IT Managers & Architecten over o.a. kunstmatige infra intelligentie en ketenmanagement? Meld je dan aan voor dit virtuele event “Lunch & Learn” op 19 mei. Of lees het volledige whitepaper.