Hoe houdt het Havenbedrijf Rotterdam de haven aantrekkelijk in de toekomst, als autonoom varende schepen de norm zijn? En hoe kan de haven groeien zonder fysiek uit te breiden en tegelijkertijd de CO2-uitstoot laten dalen? Om antwoord te vinden op die vragen bouwt het bedrijf onder andere aan een Internet of Things-platform dat op termijn nieuwe diensten mogelijk maakt.

Vincent Campfens, Digital Strategy Manager bij Havenbedrijf Rotterdam, is al een aantal jaar betrokken bij dit project. Terwijl hij op een sheet laat zien welke prognoses analistenbureaus doen als het gaat om het aantal connected devices de komende jaren, zegt hij lachend: “En wij hebben nu al 44 sensoren verbonden aan het platform.” Natuurlijk, dat is niet veel, maar wat het Havenbedrijf hiermee leert is wél veel. “We verzamelen data over weers- en wateromstandigheden, zoals windsnelheid, stromingen en waterstand. We doen 290.000 metingen per dag, wat resulteert in 500.000 realtime berekeningen per dag. De data worden nu al 1,2 miljoen keer per dag opgevraagd door systemen, onze eigen medewerkers en externe stakeholders.”

Beslissingen automatiseren

De divisie havenmeester, verantwoordelijk voor de veilige en efficiënte afhandeling van scheepvaart in het havengebied, is de meest intensieve groep gebruikers. Zij krijgen de data gepresenteerd in een dashboard, zodat ze beter geïnformeerde beslissingen kunnen nemen. “We denken dat we in de toekomst 80 procent van de beslissingen kunnen automatiseren”, zegt Campfens. “De gebruikers kunnen zich dan richten op de ingewikkelde casussen, waarbij menselijk beoordelingsvermogen cruciaal is. Bij veel beslissingen is dat niet zo. Neem een situatie met een groot en hoog containerschip dat bij harde wind de haven in moet. We kunnen op basis van data heel nauwkeurig bepalen hoeveel hulpmiddelen zoals sleepboten en scheepstrossen nodig zijn om dit veilig te laten gebeuren. Maar we kunnen ook voorspellen hoeveel een schip bijvoorbeeld kan besparen op sleepboten en scheepstrossen als het wacht tot de wind of de stroming wat afzwakt. In de toekomst willen we kapiteins en rederijen al lang voordat ze de haven bereiken de keus bieden: ga je wat zachter varen zodat je kosten en brandstof kunt besparen? Of heb je tijdkritische lading aan boord en ben je bereid om tegen hogere kosten eerder te kunnen lossen? Zo’n advies is dan gewoon een extra service van het Havenbedrijf, mede mogelijk gemaakt omdat wij onze data en systemen op orde hebben.”

Beveiliging, betrouwbaarheid en standaardisatie

Het IoT-platform moet in de toekomst een cruciale bijdrage leveren aan de twee grootste uitdagingen van Havenbedrijf Rotterdam: de energietransitie en digitalisering. Campfens: “Onze klanten – de containerterminals en de rederijen – zijn allemaal bezig met een digitale transformatie. Ze maken hun processen veiliger, efficiënter en duurzamer. Wij kunnen daarbij niet achterblijven. Sterker, wij willen voorop lopen en een aantrekkelijke haven zijn voor partijen die al ver zijn in deze transitie.”

Het Havenbedrijf Rotterdam investeert fors in dit project, terwijl er nu slechts 44 sensoren verbonden zijn en de opbrengsten op lange termijn onduidelijk zijn. Campfens: “We hebben voor dit project een business case gemaakt op de vervanging van een bestaand en verouderd systeem voor water- en weerdata. Dat levert al gelijk waarde op. We zitten hier echter vooral in voor de lange termijn met alle veranderingen die op ons af komen, waarvan een groot deel ook onzeker is. Dat betekent natuurlijk niet dat we in de toekomst maar wat kunnen ‘aanklooien’, maar we krijgen wel de tijd en de ruimte om te innoveren. Die innovatie is gericht op onze havenvisie 2030, waar in staat dat we toonaangevend willen zijn in duurzaamheid en innovatie. Daar leggen we nu de basis voor. Veilig, betrouwbaar en gestandaardiseerd.”

Bij de ontwikkeling van het platform neemt Havenbedrijf Rotterdam 3 kernwaarden in acht:

  • Beveiliging: het aantal pogingen tot hacks neemt toe. Het Havenbedrijf wil niet dat de sensoren of de infrastructuur kwetsbaar zijn en kiest daarom voor secure by design.
  • Betrouwbaarheid: het Havenbedrijf gebruikt alleen betrouwbare meetapparatuur en controleert alle binnenkomende data op juistheid en volledigheid. Onbetrouwbare data worden er meteen uitgefilterd.
  • Standaardisatie: als je data wilt gebruiken in processen met derde partijen moeten ze wel gestandaardiseerd zijn. Campfens: “Luchthavens en vliegmaatschappijen spreken wereldwijd dezelfde taal, maar in onze sector is dat nog niet zo. Daar moeten we wel naar toe.”

Het IoT-team van het Havenbedrijf werkt momenteel samen met IBM Watson,  Cisco, Tele2 en Axians om dit platform te realiseren.

Benieuwd naar de mogelijkheden die Axians kan bieden op het vlak van IoT oplossingen? Lees meer of neem direct contact met ons op.